HER YÖNÜYLE TONYA

 

Trabzon'un ilçesi Tonya’nın tarihsel, coğrafik, sosyal, ekonomik yapısı ve kültürel özelliklerinin tanıtımı konusunda ileri bir adım daha atıldı. Gazeteci, eğitimci,  yazar Hasan Kalyoncu; doğup büyüdüğü Tonya çevresinde, yıllarca yaptığı gözlem ve incelemelerin sonuçlarını, yeni yayımladığı "TONYA" kitabında yazılı ve görsel verilerle birlikte yansıtmıştır.

    Kalyoncu’nun bu yeni eseri, daha önce yayımlanan "HER YÖNÜYLE TONYA" adlı kitabının güncel gelişmeler ve bulgular ışığında geliştirilmesiyle birlikte, sosyal araştırmacıların ve halkımızın biricik başvuru kaynağı olarak, çok önemli bir ihtiyaca yanıt vermektedir. Hiç kuşkusuz, bu tür yapıtlar, ilerleyen zaman içinde, yeni araştırma ve gelişmeler ışığında yetersiz kalmaktadır.

    Toplumdaki bilgi paylaşımının artmasıyla birlikte, sosyal gelişim ve değişime paralel olarak, bir süre sonra bu yapıtın güncellenmesi ve yeni basımlarının gündeme gelmesi kaçınılmazdır. Tonya hakkında yazılmış bir temel başvuru kaynağı olarak, söz konusu eserin şu haliyle bile pek çok yönden eksik kaldığı açıktır. Örneğin, Tonya’dan Yetişenler, Edebiyatta Tonya; ilçemiz folkloru içerisinde yer alan imece, Kalandar,  Mayıs 7’si; doğum, düğün, ölüm adet ve törenleri; askere, gurbete yollama, karşılama; kadın yaşamı; tarihsel gelişim içinde halkın sosyo-ekonomik dinamiklerinin saptanıp, ortaya çıkarılması… gibi konularda araştırmaların yetersizliği açıktır. Süreç içerisinde, Tonya ile ilgili daha nitelikli, daha kapsamlı, bilimsel bilgi ve bulguların ortaya konulma ihtiyacı, yöremizdeki halkbilimi araştırmacılarını ve en başta “Tonya” adlı yapıtın yazarı sayın Kalyoncu’yu yeniden harekete geçirebilir. Ortaya çıkan haliyle bile, Tonya Kitabı, çok yönlü araştırma sonuçlarıyla birlikte, ilçemiz meraklılarına önemli ölçüde ışık tutacaktır. Bu sorumlu, sabırlı ve özverili çalışmasından ötürü Hasan Kalyoncu’yu kutlamak ve ortaya çıkan eseri kapışmak gerekir. Çünkü o yapıt, kısa sürede tükenebilir.

    Günümüzde tüm yerel birimler; iller, ilçeler, kasabalar, köyler; yazılı ve görsel basında “kendilerini tanıtma, öne çıkarma, önemli olduklarını gösterme uğruna” yoğun çalışmalar yürütüyor.  Ekonomik ve siyasal yapıdan kendilerine düşen payı artırma, hakkını başka birimlere kaptırmama yarışına hızla katılıyorlar. Bu tanıtımların bazıları, Tonya Kitabı gibi büyük başarılara imza atarken, bazıları ne yazık ki, ilkel bir reklâmdan öteye gidemiyor. O tür tanıtımlarda düşünsel, anlatımsal, estetiksel sığlık; hemen fark ediliyor.  Bu açıdan bakıldığında, Kalyoncu’nun yeni yapıtı, çevremizde, son yıllarda üretilen en nitelikli sosyal araştırma ürünü olarak, hemen dikkat çekiyor. Tonya Kitabı, Tonya’dan uzakta yaşayanlara, Tonya özlemiyle yanıp tutuşanlara; vefalı, çileli, umut ve şiir yüklü yüreğiyle yeşillikler içinden göz kırpıyor, el salıyor. Kalyoncu’nun şu çağrısıyla umutlanalım, vakit buldukça o çağrıya uyalım:

   “ Gelin, birlikte gezelim Tonya’yı…

     Birlikte horon tepelim düğünlerde, derneklerde, birlikte tırpan sallayalım çiçekli çayırlarda.

    Dağlarında inek otlatalım, sevdalıların türküleri yankılansın kulaklarımızda.

    Bir ananın askerdeki oğluna, bir gelinin gurbetteki eşine yaktığı ağıdı, aynı duygularla paylaşalım.

    Geçmişe doğru yol alalım, zaman tüneli içinde geçmişten geleceğe ışık tutalım…”

     Bu güzel dileklere bir şiirle katılıyor, araştırmacı-yazar Kalyoncu’yu ve eşsiz güzellikler odağı Tonya’mızı, bir kez daha saygıyla selamlıyorum.

 MAVİ GÜN

Merhaba mavi gün
Merhaba y
eşil yürekli Tonya
Yükselirken dağların ardında güneş
Yürür tarlalara emek
Uyanır ıslak topraklar yavaş yavaş

Merhaba mavi gün
Merhaba eriyen kar
Yürüsün dağlardan denizlere
Irmakların gür sesi
Yürüsün aç topraklarda bahar

Merhaba mavi gün
Merhaba yaşam denen savaş
Daha nice tutkular tutuşacak
Nice güzellikler göreceğiz
Geçerek ortasından yeşil yolların
Kıracağız zincirini tutsak kolların

                           Ahmet İNCE

               www.ozanahmetince.blogcu.com

                          incegil@hotmail.com

 

 

Yorum Yaz